Kết luận thanh tra việc thực hiện Quy trình vận hành liên hồ chứa trên các lưu vực sông Ba, sông Vu Gia - Thu Bồn và trên địa bàn tỉnh Lai Châu năm 2018

10:10:00  14/01/2019

Kết luận thanh tra việc thực hiện Quy trình vận hành liên hồ chứa trên các lưu vực sông Ba, sông Vu Gia - Thu Bồn và trên địa bàn tỉnh Lai Châu năm 2018

Thực hiện Quyết định số 2754/QĐ-BTNMT ngày 07 tháng 9 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc thanh tra việc thực hiện Quy trình vận hành liên hồ chứa, việc chấp hành các quy định của pháp luật về tài nguyên nước trên các lưu vực sông Ba, sông Vu Gia - Thu Bồn và trên địa bàn tỉnh Lai Châu, Đoàn thành tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tiến hành thanh tra việc chấp hành các quy định của Quy trình vận hành liên hồ chứa trên các lưu vực sông Ba, sông Vu Gia - Thu Bồn; việc chấp hành các quy định của pháp luật về tài nguyên nước trong quản lý, vận hành đối với một số hồ chứa thủy điện, thủy lợi thuộc Quy trình vận hành liên hồ chứa trên các lưu vực sông Ba, sông Vu Gia - Thu Bồn; thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về tài nguyên nước trong quản lý, vận hành đối với một số hồ chứa thủy điện, thủy lợi không thuộc Quy trình vận hành liên hồ chứa trên các lưu vực sông Ba, sông Vu Gia - Thu Bồn; thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về tài nguyên nước trong quản lý, vận hành đối với một số hồ chứa thủy điện, thủy lợi trên địa bàn tình Lai Châu.

Trên cơ sở báo cáo kết quả của Đoàn thanh tra tại 26 đơn vị quản lý vận hành 30 hồ chứa thủy điện, thủy lợi, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành 03 Kết luận thanh tra, cụ thể như sau:

Một là, Kết luận thanh tra số 2018/KL-BTNMT ngày 14 tháng 1 năm 2019 về việc thực hiện quy trình vận hành liên hồ chứa, việc tuân thủ các quy đinh pháp luật về tài nguyên nước trên lưu vực sông Ba;

Hai là, Kết luận thanh tra số 219/KL-BTNMT ngày 14 tháng 01 năm 2019 về việc tuân thủ các quy định của pháp luật về tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh Lai Châu;

Ba là, Kết luận thanh tra số 220/KL-BTNMT ngày 14 tháng 01 năm 2019 về việc thực hiện Quy trình vận hành liên hồ chứa, việc chấp hành các quy định của pháp luật về tài nguyên nước trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn.

Theo đó, các kết luận thanh tra đã nêu rõ những ưu điểm, tồn tại và biện pháp khắc phục đối với các đơn vị quản lý, vận hành các hồ chứa với nội dung chính như sau:

 

Ưu điểm

Các đơn vị quản lý vận hành hồ chứa thủy điện, thủy lợi đã vận hành đảm bảo mực nước cao nhất trước lũ theo quy định của Quy trình. Về cơ bản mực nước của các hồ chứa thuộc Quy trình luôn đảm bảo cao hơn mực nước tối thiểu tại các thời điểm trong mùa cạn theo quy định của Quy trình vận hành liên hồ chứa; các hồ chứa trong quy trình vận hành liên hồ chứa đã tuân thủ việc đảm bảo lưu lượng xả nước và thời gian xả trong mùa cạn theo quy định của Quy trình. Bên cạnh đó, các đơn vị quản lý vận hành hồ chứa thủy điện, thủy lợi đã thực hiện đầy đủ việc quan trắc, dự báo và cung cấp thông tin, báo cáo theo quy định của Quy trình vận hành liên hồ chứa; các hồ chứa đã được cấp Giấy phép khai thác, sử dụng nước mặt. Việc thực hiện xả và duy trì dòng chảy tối thiểu sau đập đã được các đơn vị thực hiện khá đầy đủ. Các đơn vị đã xây dựng Phương án bảo vệ đập, Phương án phòng chống lũ, lụt vùng hạ du đập, Phương án phòng chống lụt bão bảo đảm an toàn đập; đã thực hiện việc cắm mốc giới hành lang bảo vệ hồ chứa và bàn giao cho địa phương quản lý. Đồng thời, các đơn vị đã thực hiện lập Hồ sơ tính, kê khai và nộp tiền cấp quyền khai thác, sử dụng tài nguyên nước theo quy định.

 

Tồn tại

Kết luận thanh tra  của Bộ TN&MT cũng nêu ra các tồn tại của các đơn vị quản lý vận hành hồ chứa thủy điện, thủy lợi trong quá trình chấp hành các nội dung thanh tra, cụ thể: Tại một số đơn vị quản lý vận hành hồ chứa thủy điện có một số thời điểm một số hồ chứa không đảm bảo mực nước trước lũ theo quy định của quy trình; Một số công trình chưa đảm bảo lưu lượng xả theo quy định của quy trình; Một số công trình chưa đảm bảo duy trì dòng chảy tối thiểu. Về Sổ nhật ký theo dõi vận hành, các công trình đã có sổ nhật ký vận hành. Tuy nhiên, một số sổ nhật ký vận hành các công trình còn thiếu các thông tin, số liệu về lưu lượng khai thác, sử dụng (phát điện, qua tràn, qua cống xả cát) hàng ngày, tháng, năm. Bên cạnh đó, một số hồ chưa lắp đặt hoàn thiện thiết bị đo đạc, giám sát tự động trực tuyến.

 

Kiến nghị

Kết luận thanh tra  của Bộ TN&MT đã nêu ra các kiến nghị đối với chính quyền địa phương; các cơ quan, đơn vị liên quan và đối với các đơn vị được thanh tra nhằm thực hiện và khắc phục tốt các nội dung đã được thanh tra, cụ thể:

 

Đối với chính quyền địa phương và các cơ quan, đơn vị liên quan cần chỉ đạo các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa thực hiện vận hành đúng Quy trình vận hành liên hồ chứa, Quy trình vận hành hồ chứa do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt hoặc ban hành; chấp hành các quy định của pháp luật tài nguyên nước và quy định của Giấy phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước; Kiểm tra, giám sát các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa thực hiện vận hành đúng Quy trình vận hành liên hồ chứa, quy định của pháp luật tài nguyên nước và quy định của Giấy phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước; Tổ chức thường trực, theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa, lũ, quyết định các phương án điều tiết, ban hành lệnh vận hành các hồ, đảm bảo hiệu quả cắt, giảm lũ của các hồ chứa và an toàn hạ du lưu vực sông. Rà soát cụ thể yêu cầu sử dụng nước phía hạ du các hồ chứa, tận dụng tối đa lượng nước điều tiết cấp từ các hồ, đặc biệt là hạn chế việc lãng phí nước, nhất là vào các thời điểm xảy ra hạn hán, thiếu nước trên lưu vực sông Ba, sông Vu Gia – Thu Bồn; Ban hành lệnh vận hành, các chỉ đạo vận hành các hồ chứa đúng thẩm quyền theo quy định bằng văn bản và lưu hồ sơ quản lý; Đôn đốc các tổ chức, cá nhân quản lý, vận hành hồ chứa do mình quản lý tuân thủ chặt chẽ các quy định của Quy trình vận hành liên hồ chứa, các quy định của pháp luật về tài nguyên nước và khẩn trương hoàn thành việc lắp đặt hệ thống giám sát theo quy định tại Thông tư số 47/2017/TT-BTNMT Quy định về giám sát khai thác, sử dụng tài nguyên nước. Đồng thời, Chỉ đạo các đơn vị quản lý vận hành hồ khẩn trương xây dựng và hoàn thiện phương án để đối phó với tình huống vỡ đập, các tình huống đe dọa nghiêm trọng đến an toàn công trình, tính mạng và tài sản của nhân dân; Rà soát kế hoạch huy động điện các hồ chứa thủy điện, đảm bảo huy động tối đa có thể khi các hồ tham gia cắt, giảm lũ, cấp nước cho hạ du. Trường hợp nguồn nước các hồ chứa thiếu hoặc có nguy cơ thiếu hụt, cần có kế hoạch huy động các nguồn điện khác để đảm bảo các hồ có đủ nước, cấp nước an toàn cho hạ du lưu vực sông trong cả mùa cạn.

Ban Chỉ huy phòng, chống lụt, bão và Tìm kiếm cứu nạn các tỉnh tổ chức thường trực, cập nhật, theo dõi diễn biến tình hình thời tiết, mưa lũ trên địa bàn và ban hành lệnh vận hành hồ chứa theo quy định trong Quy trình vận hành liên hồ để đảm bảo phòng chống lũ, lụt và xử lý các tình huống bất thường có ảnh hưởng an toàn vùng hạ du.

Đối với  các tổ chức, quản lý vận hành hồ chứa cần tuân thủ chặt chẽ quy định về việc đảm bảo mực nước trước lũ, đảm bảo lưu lượng xả, cấp nước cho hạ du và các quy định khác của Quy trình vận hành liên hồ chứa. Thường xuyên theo dõi diễn biến lưu lượng đến hồ, mực nước hồ, báo cáo, đề xuất phương án vận hành các hồ gửi các cơ quan có thẩm quyền để kịp thời xem xét, quyết định vận hành hoặc điều chỉnh vận hành các hồ cho phù hợp; Đảm bảo duy trì dòng chảy tối thiểu theo quy định; Hoàn thành việc lắp đặt hệ thống giám sát theo quy định tại Thông tư số 47/2017/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường;  Báo cáo tình hình khai thác, sử dụng nước và các vấn đề phát sinh trong quá trình khai thác, sử dụng nước hằng năm của công trình và thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo theo các quy định. Đồng thời, lưu trữ thông tin, số liệu quan trắc theo quy định, lập sổ nhật ký vận hành, lưu trữ đầy đủ các thông tin, số liệu về mực nước hồ, lưu lượng khai thác, sử dụng (phát điện, qua tràn), lưu lượng xả dòng chảy tối thiểu hàng ngày, tháng, năm; nghiêm túc sửa chữa, khắc phục những tồn tại và báo cáo kết quả về Bộ Tài nguyên và Môi trường.